چما زهلام پشتى چل سالیێ هزر د
ئینانا ژنهكا دى دا دكت ؟
*وهرگێران و بهرههڤكرن:
درباس مستهفا
چهندین فاكتهرێن ههین كۆ
زهلام د قوناغا سنێلهییا دووێ
را دهرباز ببت، هندهك گرێداى
زهلامى و دهروونێ وى نه ،
هندهك ژى ب ژنێ ڤه نه وهكو
كهساتى و رهفتارێن وێ دگهل
زهلامێ وێ، پویتهپێكرنا وێ ب
ژیارا ههڤژینیێ ڤه، هندهك ژى
پاشمایى و بهرێخوهدانێن جڤاكێ
نه بۆ ژن و مێران ل ژییێ چل
سالیێ .
زهلام :
دهمێ زهلام ههست دكت كۆ یێ
نێزیكى ژییێ چل سالیێ بووى،
دخوازت بۆ خوه و دهورو بهران
دیار بكت كۆ هێشتا یێ ب هێزو
سرنجراكێشه ، ئهڤه ژى وێ
چهندێ خویا دكت كۆ ل كچكه بچووك
بگهڕت، نه د ژییێ وى دا بت،
داكو ب ئاشكرایى بێژت ئهز هێشتا
تۆلازم و خهلك حهز ژ من دكت !
ههروهسا گهلهك جاران ئهڤه
رووددت ژ ڤهژهنا بابێ
بهرانبهر كوڕێ وى یێ سنێله كۆ
دبینت یێ گهنج و خودان شیانه،
ئهڤه ژى هزرا گهنجاتییێ ل نك
پهیدا دكت، لهوا دێ بینن سهرێ
خوه یێ پۆش بۆیاغ دكت و جلكێن
جحێلان ل بهر خوه كت، ههر چاوا
بت زهلامى د ڤى ژیى دا نهڤێت
بێژنێ تو یێ پیر بووى و دڤێت خوه
دیار بكت كۆ هێشتا ههمى بزاڤـ و
گهنجاتى و چهلهنگى یه .
ژن :
پتریا ژنان دهمێ زارۆكێن وان
مهزن دبن، وهسا هزر دكن كۆ ئهو
یێن ژ قوناغا جحلینیێ دهرباز
بووین ! ئهڤه ژى كهربێن
زهلامان ڤهدكت، ژبهركو نهڤێن
دانپێدانێ ب پیراتیا خوه بكن، وێ
چهندێ ل نك ههڤژینێن خوه دبینن
یاكو وان نه ڤێت بیننه هزرا
خوه ! ئهڤه ژى ئاریشهیان د
ناڤبهرا وان دا پهیدا دكت، ژن
ههڤژینێ خوه ب زارۆك گونههبار
دكت و ئهو وێ ب ژنهكا نیشانێن
پیراتیێ لێ خویابووى دبینت !
لهوما ل ئێكا دى دگهڕت .
وهكو شهنگهسته پتریا جاران و
پشتى جوانى و جحێلینیا ژنێ بهر ب
لاوازیێ ڤه دچت، زهلام دبینت
مافێ وى یه بهر ب هندێ ڤه بچت
كۆ گهنجاتیا وى بزڤڕت، چ ژ ئالیێ
عاتفى یان یێ سۆزێ ڤه بت، دێ
بهر ب ژنئینانێ یان حهزژێكرنێ
ڤه چت . ههروهسا ههكه ژنێ
نه شیا خوه بكته ههڤالا
ههڤژینێ خوه و پشكداریا داخوازى
و حهزیێن وى نهكر و تهناهى و
رهحهتى نهدایێ، ئهڤه ژى
فاكتهرن كۆ زهلام بكهڤته د
تهپكا ( سنێلهیا دووێ ) دا .
جڤاك :
جڤاكێ مه وهسا رهفتارێ دگهل
ژنێ د ژییێ چل سالیێ دا دكت كۆ
ژییهكى بێزاره و دوماهییهكا
تهحله ! لێ دگهل زهلامى ل ڤى
ژیى كۆ ژییێ پێگههشتنێ یه،
ههروهسا دوماهییا دهستپێكا
تهحلاتییێ یه ژى، دگهل
بناڤسالڤهچۆنا ژنێ كۆ مهزنبوون
و پیراتى یه و یا زهلامى ژى
مهزناهى و لێهاتنه . دبێژن ئهو
زهلامێ ژنهكا ببناڤسالڤهچۆیى
بۆ خوه بینت، وى نهخوهشیهكا
دهروونى یا ههى و ل زارۆكینیێ ژ
دلۆڤانیا دایكێ یێ بێ بههربوو.
ههروهسا ئهو كچكا دڤێت شوى ب
زهلامهكێ مهزن بكت، ئهو حهز
ژ زهلامینیا بابێ خوه دكت و
جوداهیێ د ناڤبهرا گهنجهكێ بێ
سهروبهر و زهلامهكێ پێگههشتى
دا دكت. ئهڤـ ههمى فاكتهره و
چهندێن دى زهلامێ پشتى چل سالیێ
دبنه د ئاشۆپهكێ دا كۆ ژنهك
تێرا وى ناكت، یا دووێ ژى، مافێ
وى یه خوهشیێ ژ جحێلینیا خوه
ببینت و یا سییێ گرنكیدانا كچێن
ژیێن وان بچووك ب پێگههشتنا وى
یه .
ئاریشهیێن د ژیانا ههڤژینیێ دا
:
گهلهك جاران ئاریشهیێن د
ناڤبهرا ژن و مێران دا و
ههبوونا ڤالاتیێ، بهرێ زهلامى
ددنه گرێدانا پهیوهندیان دگهل
ئێكا دى، ئهو دبینت كۆ وى سهرێ
چهندین سالان ژ نهچارى
تهحهمولا ههڤژینا خوه ژبهر
خودانكرنا زارۆكێن وان دكر، چو
پێنهڤێت ئهڤ ڤالاتیه ب مهزن
بوون و جودابوونا زارۆیێن وان
بهرفرههتر لێ دئێت، لهورا
زهلام ل رێیهكا نوو بۆ ژیانا
خوه دگهڕت .
ژن چ بكت كۆ ئهڤ ئاریشه روو
نهدن :
پێنهڤێت خوهپاراستن باشترین
رێیه، ئهڤجا ل سهر ژنێ یه
خوه بهرههڤ بكت كۆ زهلامێ وێ
نه كهڤته دتهپكا سنێلهیا
دووێ دا بهرى هینگێ ب چهند
سالان. گرنگترین خالێن ئهڤێ
پلانا پاشهرۆژێ ، گرێدانا
پهیوهندیهكا ب هێز و راستگۆیى
دگهل ههڤژینێ خوه و ل دهمێ
خودانكرنا زارۆكان وى ژبیر نهكت،
ههروهسا پشكداریا حهزو
ئارهوویێن وى بكت، بلا نه ل
دویڤ پویتهدان و گێولێ وێ ژى بن
. دڤێت ژن گهنگهشێ دگهل
ههڤژینێ خوه ل سهر گهلهك
ئاریشهیێن جڤاكى و ههتا یێن
سیاسى ژى بكت، چهندهكێ ژ وهختێ
خوه بۆ وى تهرخان بكت و خوه
گهلهك نێزیكى وى بكت، داكو
ڤالاتى د ناڤبهرا وان دا پهیدا
نهبت، بێى كۆ وێ ئاگهه ژ ڤێ
یهكێ ههبت.
دبێژن پویتهپێكرن ب ههڤژینى
وهكو پویتهپێكرنا ب چاندنێ (
زراعه )یه، ههكه مرۆڤى
پشتگوهڤه هاڤێت دێ هشك بت، لێ
ههكه گوهێ خوه دایێ دێ شین بت
و بهرههمى دت.
ئهو ژنكا دزانت دێ چاوا
بهردهوامیێ دته ژیانێ دگهل
ههڤژینێ خوه و ههستێن خوه
بهرامبهر وى ههردهمى رۆتین
كهڤته دناڤبهرا وان دا نوى كت،
دێ چهندهكێ ژ كوباربا خوه
ههڤبهرى وى هێلت و خوه ژێ
پشتراستكت و ههردهمێ وى ڤیا دێ
ب مێیاتى خوه ب دهسڤهبهردت و
خوه ب كراس و رهنگهكێ نوى
نیشادت .ئهو ژنا بزانت ب ڤان
كاران رابت، دێ ههتا ههتا
ههڤژینێ خوه پارێزت، ههكه
ژنێن دونیایێ ههمى ب دویڤ وى
بكهڤن .
ههكه ژنكێ ئهڤ رهفتاره ژ
زهلامێ جوه دیت دێ چ كت :
ههكه ژنكێ دیت كۆ ههڤژینێ وى
یێ ب هندهك رهفتارێن سنێلهیان
رادبت، دڤێت ل پهى ئهڤان خالان
بچت :
- بلا ههست نهكت كۆ تو یا
زێرهڤانیا رهفتارێن وى دكى، یان
ته ئاگهه ژ گوهورینێن ب سهر وى
دا هاتین ههیه، رهخنێ لێ
نهگره، دا پتر ئاریشه
دناڤبهرا ههوه دا پهیدا
نهبن، تاكو ژ ڤێ تهنگاڤیێ
دهرباز دبى.
- خوه نه شهپلینه، پاراستنێ ل
بێدهنگیا خوه بكه، دڤێت
ڤهژهنا (رد فعل ) ته ب هشیارى
و ئهقلانه بت و بزانه چاوا دێ
رهفارێ كى .
- تو وئهو ههست بكن كۆ هێشتا
چهندین هیڤیێن ههوه بجه نه
هاتینه و تو حهز دكى دگهل وى
بجه بینى و رۆژهكا گهش و
پڕشهنگدار یا ل پێشیا ههوه،
ئارمانجێن ههڤپشكێن ژن و مێران
ئهو وان نێزیكى ئێكدو دكت و
هیڤیێ ب پاشهرۆژێ ڤه ههردهم
نوى دكت .
- تڕانا ب ههستێن وى یێن
سنێلهیى نهكه، چونكو كهسێ
نهڤێت دهورێ وى خلاس ببت و
بمینته ل پاشڤه . تێگههشتنا
ته دههستسَن وى ، دێ وه ل ته
كت كۆ رهفتارهكا باش دگهل بكى
ل شوینا تڕانه و رهخنهگرتن ل
رهفتارێن وى.
- خوه بكه ئهو ههڤالا
دههستێن وى گههت، بێى كۆ بچیه
دناڤـ هویربا تشتێن ئهو شهرمێ
ژێ دكت ، وى ههستى بدێ كۆ هێشتا
یێ ب هێز و سرنجراكێشه و ژ بهرێ
پتر جهێ داخوازیێ یه.
- گوه بده سهروسیمایێ خوه و
بلا ته باوهرى ب خوه ههبت،
جلكێن جوان بكێ و وهرزشێ بكه،
گرنگییێ ب خوارنا خوه بده، خوه
جوان بكه كۆ جحلینیێ ل نك ته
ببینت، نه بێژه ئهز یا
پیربوویم، ههكه ته ئهو ههست
دایێ، ئهو ژى دێ بینت و دێ ل
ئێكا دى گهڕت !
ژێدهر:
لها اون
لایت ( ئهنتهرنێت )
