|
|
Untitled 2
|
فوبیا ل دهڤ گهنجان
د. نزار عسمهت |
|
|
ئالوزی ژ نهخۆشێن دهروونی یێن ههره بهربهلاڤتر د ناڤ تهخا گهنجا دا، رۆژانه مروڤ دكهڤیته چهندین ئاستهنگ و نهخوشیا یێن كو دبنه ژێدهرێ گڤاشتن وپهستا وئالوز بوونێ.
بهلێ سهربور وشیانێن مروڤان بۆ خۆ گونجاندنێ ناهێلیت ئهڤ پهسته ببنه نهخوشی.
لهورا ئالوزی دبیته تشتهكێ ئاسای و جوره میكانیزمهكه ژبو بهرسینگرتنا گهفان یان خۆ بهرههڤكرن و ئامادهكرن دا كو ب شێوهكێ باشتر و ههژیتر سهردهریێ د گهل ئهرك و كارێن رۆژانه بكهین، ههر دهمێ ئالوزی بۆ ژێدهرێ نهخوشیێ و كارتێكرن ل سهر كارێن رۆژانه و ساخلهمیا لهشی كر وی دهمی مروڤ دێ ههست كهت ئهڤه تشتهكێ ئاسایی نینه و زێدهتر ئالوزی پهیدا دبیت، د ئهنجام دا نهخوشیا ئالوزیێ پهیدا دبیت و گهلهك جورێن ئالوزیێ ههنه و ژوان ژی گروپێ فوبیایێ یه.
فوبیا د هێته نیاسین وهك ترسهكا زۆر ژ تشتهكی یان كاودانهكی كو كارتێكرنهكا مهزن ل سهر ژیانا مروڤی دكهت.
ئهگهر ترسا مروڤی بتنێ ژ تشتهكێ تایبهت بیت بۆ نموونه ترس ژ گیانداران (مار، مشك، كولی، هتد ...) یان ترس ژ جهان (بلند، گرتی، تاری، هتد..) یان ترس ژ هندهك كارا وهك (دارتاشی، ئاسنگهری، شوفێری، هتد..) یان ترس ژ سهفهرا ب ترومبێلان، فروكان یان شهمهندهفران، ههر وهسا ترس ژ مروڤان و كاودانان د گهل گهنجان تایبهت كچا ترسا تایبهت ل دهڤ ههیه و زۆر جارا د بیته ئهگهرێ نهباوهری ب خۆ بوون و خۆ ڤهدهركرن و ژ كار كهفتنێ.
رێژهكا باش یا گهنجان تۆشی فوبیا جڤاكی دبن و ب هیچ شێوهكی نهشێن د كاودانێن جڤاكی دا رۆلهكێ ئهكتیڤ وهربگرن و ههتا نهشێن پێشوازیێ ل مروڤێن بیانی بكهن یان ل پێش چاڤێن گهلهكا ئاخفتنهكێ بكهن.
چهند نموونه ل سهر چهوانیا خۆ دیاركرنا فوبیایێ: كچهكا 20 سالی د گهل ههڤالێن خۆ د ژۆرهكێ ڤهبوون و دكرنه كهنی و دئاخفتن، بهلێ ژ نیشكهكێ ڤه ژۆر تاری بوو، ئهوێ كچێ قێریهكا مهزن ڤهدا و كره گری و ههتا پشتی كههرهب هاتی و ژۆر روهن بوو ئهوێ هێشتا دكره گری و درهجفی و ئهڤ حالهته زۆر جارا ل دهڤ پهیدا د بوو. قوتابیهكی ههر دهمێ وانا ئهدهبێ ههبیت كو پێدڤیه هوزانێ ل پێش چاڤێن قوتابیان بخوونت وێ روژێ ناهێته قوتابخانێ یان یێ نهخوشه.
ب راستی گهلهك نموونێن دی ههنه و ههر كهس بۆ كهسێ دی ب شێوهكێ جودا خۆ نیشا د دهت بهلێ ههموو پێكڤه وهكی ئێك نیشانا دیار دكهن وهك ترسهكا زۆر، دل قوتان، خوهدان، بێ هوشی، كێم خوارن و نهنڤستن و گهلهكێن دی.
ههر وهسا ههموو جور ژی دبنه ئهگهرێ ههست كرن ب نهخوشیێ و نه باوهریی ب خۆ بوونێ. نێزیكی 30٪ ژ گهنجان تۆش دبن و كچ گهلهك پتر ژ كورا.
فوبیا ئێكه ژ نهخوشیێن دهروونی كو زۆر جارا مفا ژ چارهسهریا دهروونی و دهرمانا دهێته وهردگرن و ژ جورێن چارهسهریا دهروونی یێن زۆر، باش چارهسهریا هزری و رهفتاری یه ژبۆ پهیداكرنا چارهسهریهكا باش نهخۆش و خێزان و تیمێن چارهسهریێ پێكڤه كار دكهن د گهل قوتابخانێ و جهێ كاری.
ل دوماهیێ بزانن كو فوبیا نهخۆشیهكا نه مهترسیدار و چارهسهری یا ههی و ئهنجامێن باش ژی ههنه و زێدهتر لێ ناهێت.
|
|
|
|
|
|
|
ههرێما
كوردستانێ _ دهۆك |
|
تهلهفون : 07701472032 -
07501119102 |
|
copyright 2009
© |
evro@evropress.com |
evropress@yahoo.com |
evropress@hotmail.com |
|