|
|
Untitled 2
|
ئهگهرێن راڤهیی د مهیلێن بهشداری د پرۆسێسا دهنگدانێ دا
م. بهروز شوجاعی |
|
|
سێ كاتهگۆریێن ژ فاكتهرێن كارتێكهر د شرۆڤهكرنا مهیلێن بهشداری د پرۆسێسا دهنگدانێ دا ههنه:
كهسی: یێن كو خوهسهریێن دهنگدێران راڤهدكهن. بنیادی: یێن كو خوهسهریێن پهرگالا سیاسی و دهزگههی یێن جڤاكێ راڤهدكهن.
كولتووری: یێن كو خوهسهریێن جڤاك و كولتوورا كوردی راڤهدكهن.
ژبلی ههستیاریا سیڤیك، دیموكراسیهكا تهندورست پێدڤیه سهرنجێ بدهت كا كی د چالاكیێن سیاسی دا بهشداره، نهمازه چ خوهسهری ب سهر بهشداریا ژیانا سیڤیك دا كارتێكهرن.
د رادهیا یهكهم دا زانیاریا سیاسی بۆ فاكتهرێ كهسی گرنگه، چهوان كو جێیمز مهدیسن دبێژیت، " گهلهكێ پێزان ل سهر پرسێن سیاسی، ههتا ههتایی گهلهكێ ئازاده."
زانیاریا سیاسیا تاكێن جڤاكێ ئاستێ وهرگرتن و تێگههیشتنا وان بلند دكهت و شیانا وان بۆ دیتنا پهیوهندیا بهرژهوهندیێن شهخسی و گشتی زهلالتر دكهت.
یا دی سهرنجا سیاسی یا تاكی یه.
د زێدهكرنا سهرنجا سیاسی یا تاكان دا، پارتیێن سیاسی دهورێ سهرهكی دبینین و یێن ب ڤی كاری رابن كادرێن سیاسی یێن پارتییان و ئاستێ شیانمهندیا وانه. ههروهها فاكتهرێ جڤاكی
-ئابۆری یێ تاكی ژی د ئاستێ بهشداریا وی دا كارتێكهره، چونكو ههژار پتر و زهنگین كێمتر ژ ژ بهر ئاستێ پهروهده و ستاتوسا جڤاكی یا خوه
- د پرۆسێسا دیموكراسیێ دا بهشداره.
ژ لهوره پارتیێن سیاسی و كادرێن وان دهورهكێ گرنگ د چالاككرنا چینێن ههژار د ڤێ پرۆسێسێ دا دبینن.
فاكتهرێ دویهم یێ مهیلێن سیاسی، بنیادی یه، كو تا رادهیهكێ دگهل فاكتهرێن كهسی پهیوهندیداره.
یهك ژ ڤان كهرتێكهران ژینگههێ راگههاندنێ یه، كو د ئافراندنا ههستیاریا مهدهنی دا، پێكهینهرهكا واتهداره.
راگههاند دبیته خهلهكا ناڤبهرا فاكتهرێ كهسی و فاكتهرێ بنیادی د ئافراندنا مهیلا سیاسی یا پرۆسێسا دیموكراسیێ دا.
و د ڤێ ئاراستهیێ دا پێشبركا سیاسی یا پارتیان دڤێت ل سهر دزاینهكا دهزگههی و موئهسهسهیی بهێته دامهزراندن.
پرسگرێكا مه ل ڤێرێ ئهوه، كو ژ دزاینا دهزگههیبوونێ وێرڤهتر پارتیێن سیاسی پتر ل سهر بنهمایهكێ ئاسۆیی و ناڤچهیی پێشبركا سیاسی دكهن.
فاكتهرێ سێیهم، گرێدایی كولتوور و دابونهریتا جڤاكێ یه.
د ناڤ گهلهك فاكتهرێن كو ل سهر ههستیاریا سیڤیك دا كارتێكهرێن، ئاستێ سهرمایهیا جڤاكی یا نهتهوهیێ ژی دهورهكێ گرنگ دبینیت.
سهرمایهیا جڤاكی بریتیه ژ پهیوهندیێن دناڤبهرا تاك و تۆرێن جڤاكی و رێسایێن متمانه و پێباوهریا دولایهن كو ژ ڤێ پهیوهندیێ چێ دبن.
بنهمایێ خوهپێناسهكرنا تاكی، ل دووڤ رهههندێن ناسنامهیا وی/وێ، و رێسایێن هوونانا تۆرێن جڤاكی د كۆمهلگهها مه دا، هێشتا ئانهگۆری هندهك تهزامون و وهلائێن هۆزی و ناڤچهیی هاتینه دارێشتن، كو ئهڤه بۆ جڤاكهكا مهدهنی یا دیموكراتیك دشێت هندهك ئاریشهیان بهینتیه هۆلێ و رێ ل بهر وهرارهكا تهندورست یا مهدهنی
- دیموكراتیك بگریت.
تهنانهت تهشهیێن سیاسی و مهیلێن سیاسی ژی بگوهۆریت. نهمازه ههكه هێمایێ سهرهكی یێ پێناسا كولتوورا گشتی د جڤاكا مه دا كۆمگهراییهكا دهرگر بیت.
واته، بهرۆڤاژی جڤاكێن رۆژئاڤایی، كو زێده تاكگهرن، جڤاكا كوردی پتر ل سهر بهرژهوهندیێن كۆمگهرایانه خوه پێناسه دكهت و زێده پووته نادهته سهرنج و بهرژهوهندیێن تاكی.
قهوارا ڤێ بۆچوونا كۆمگهر، وهلائا هۆزی یان ناڤچهیی یه، كو دیسان بۆ تهزامون و ههڤگرتنا نهتهوهیی فاكتهرهكێ نێگاتیڤه.
پرۆسێسهكا نهتهوهسازیا دیموكراتیك پیدڤی ب تاكێن ههستیار و ئازاده، كو ل پهی وتاربێژیهكا گشتگر بهرژهوهندی، سهرنج و وهلائا كهسی یا خوه د ههڤگرتنهكا ئاسۆیی دگهل تاكێن دی یێن نهتهوهیێ خوه دا دبینن و دبنه ئهندامێن نهتهوهیهكێ، نه ناڤچه و هۆزهكێ.
|
|
|
|
|
|
|
ههرێما
كوردستانێ _ دهۆك |
|
تهلهفون : 07701472032 -
07501119102 |
|
copyright 2009
© |
evro@evropress.com |
evropress@yahoo.com |
evropress@hotmail.com |
|